Collectief van Antwerpse galerijen stelt Minister van Cultuur Gennez in gebreke
3 April 2026 – PersmededelingEen collectief van Antwerpse kunstgalerijen, waaronder Tim Van Laere Gallery, Frank Demaegd (Zeno-X), Sofie Van De Velde, Rik Rosseel en Keteleer Gallery, stelt vandaag de Vlaamse minister van Cultuur in gebreke vanwege de op 3 october 2025 aangekondigde plannen voor hertekening van het Vlaamse museale landschap en de abrupte beslissing om de reeds jaren geplande nieuwbouw van het M HKA te annuleren. “Een dergelijk voor de kunstsector belangrijk project stopzetten zonder degelijke motivering en zonder zicht op de gevolgen, is niet alleen barslecht beleid — het is ook juridisch onhoudbaar.” stellen de galerijen.
Door nog slechts een beperkt aantal musea te erkennen en het M HKA daarvan uit te sluiten - dat moet veranderen in een kunsthal - en de geplande constructie van het nieuwe museumgebouw abrupt stop te zetten, zonder enig overleg met de sector en transparante onderbouwing, worden volgens hen gewettigde verwachtingen van alle betrokken partijen geschonden. Van de galerijen maar ook van kunstenaars, musea, alle stake-holders en de
bredere kunstsector.
Meer nog : de geplande wijzigingen zijn volledig onwettig. Een minister kan onmogelijk de voor onbepaalde tijd toegekende museum- en erfgoedstatus van een museum wijzigen en ook niet de werkingsmiddelen afnemen om die aan een ander museum (S.M.A.K.) te geven.
De plotse plannen om Antwerpen te beroven van haar museum voor hedendaagse kunst zal onmiskenbaar resulteren in een verzwakking van het volledige Antwerpse culturele eco-systeem. En dat laatste is juist de aanleiding geweest voor ondernemers en investeerders om zich in Antwerpen, op het Zuid te vestigen en er te investeren.
Het afnemen van de museale opdracht van M HKA betekent een breuk met een stedelijk en Vlaams ecosysteem dat gedurende decennia minutieus is opgebouwd.
Antwerpen heeft als internationaal geroemde kunststad – met de academie, avant-gardetradities, kunstenaars, verzamelaars en een internationale hedendaagse scène – een museum van hedendaagse kunst nodig.
Het verdwijnen daarvan
- verbreekt een historisch gegroeid geheel van kunstenaars, galeries, verzamelaars, erfgoedgemeenschappen en internationale netwerken,
- tast het vertrouwen aan van de kunstgemeenschap in binnen- en buitenland,
- brengt grote onzekerheid rond collecties, zichtbaarheid en engagementen,
- staat ook haaks op de ICOM-ethische code, die stelt dat beslissingen over collecties en museale functies gebeuren in dialoog met de gemeenschap hier en van herkomst
Volgens de galerijen is deze ingreep in de institutionele werking van het M HKA alsook de bouwstop van het nieuwe museum niet alleen nefast voor het kunstlandschap in Vlaanderen, maar ook juridisch onhoudbaar.
De galerijen voeren aan bij monde van hun raadsman mr. Verbist dat de beslissing in strijd is met fundamentele beginselen van behoorlijk bestuur. Zo ontbreekt een gegronde motivering voor het abrupt stopzetten van een project dat meer dan tien jaar werd voorbereid en waarvoor reeds aanzienlijke publieke middelen en engagementen werden vastgelegd. Daarnaast is volgens hen sprake van een schending van het zorgvuldigheidsbeginsel, aangezien essentiële elementen zoals de financiële, juridische culturele en maatschappelijke gevolgen van de bouwstop niet correct en transparant in kaart werden gebracht.
Zij verwijzen daarbij onder meer naar de verschillende negatieve adviezen van de Inspectie van Financiën, waarin wordt vastgesteld dat de schrapping van het bouwproject volledig ongegrond is en ook niet eens resulteert in een besparing. Integendeel, het bouwbudget van het nieuwe M HKA wordt lustig verdeeld onder de verschillende meerderheidspartijen. En ook de budgettaire impact van de museale hervorming is volgens de Inspectie van Financiën onvolledig en te optimistisch is ingeschat; de overheid wordt iets voorgespiegeld en gevraagd een beslissing te nemen zonder correcte inschatting van de gevolgen.
Zonder reactie van de minister binnen de 7 dagen zullen de galerijen hun raadsman Mr Verbist opdracht geven tot dagvaarding. Hiermee willen zij de wettigheid van de bouwstop door de rechter laten toetsen en de minister bewegen tot een heroverweging van de beslissingen, met als doel een volledige reset pre de rampzalige aankondigingen van 3 october en de onmiddellijke realisatie van het geplande, volwaardige nieuwe M HKA in een nieuw gebouw.
De ingebrekestelling van de galerijen wordt volledig gesteund door de kernstakeholders teamzuid en Museum@Risk die desgevallend samen zullen dagvaarden.
Lees de volledige ingebrekestelling hier.
270